ÖĞRENME AÇISINDAN ÖĞRENCİ ÖĞRETMEN İLKİŞKİLERİ -2-

9/12/2008

ÖĞRETMEN
“Öğretme” sözcüğünün kurumsal bir temeli ve eylemsel bir geçerliliği yoktur. Öğrenme ise bir yaşantıdır. Yaşantı gereksinmeyi karşılayan bir eylemdir. Kimin bir ihtiyacı ve buna dayanan ilgisi varsa öğrenmeye yönelir. Gereksinimini karşılamak için düşünür, araştırır, sorar, dener, yorumlar, ilgili gerçeği anlamaya, gerekli davranışı kazanmaya çalışır. Eylem içinde bir zorlukla karşılaşırsa, öğrenme çabasında bir yanlış varsa ancak o zaman öğrenene yardım edilebilir. Bu yardım öğrenme çabasında olanın doğru düşünmesine, doğru davranmasına etki ederek kendi yeteneklerini, kişilik olanaklarını kullanması sağlanır. Bu konuya öğrenme gereksinimi ve ilgisi olmayan bir insana o konuya bilgi ve beceriyi öğretmeye çalışmak anlamsız ve başarısız bir uğraşı olur. Öğrenmeye gereksinimi ve ilgisi olmayan kimseye bir şey öğretemeyiz. Bu nedenle ÖĞRETMEN öğrenme konusu üzerinde çalışmaya öğrencileri isteklendirir güdüler.

Öğretmen öğrencinin başarabileceği koşulları hazırlayan, sağlayan ve çalışmalara, araştırmalara yön veren kimsedir. Öğretmenin görevi çocuğu, öğrenciyi yaşama hazırlamaktır. Sorunları kendilerinin çözmelerine yardımcı olmak, onlara etkin olma ve başarıya ulaşma sevincini sağlamak, kendi kendilerinin eğitimcisi durumuna sokmaktır. Öğretmen bu tür etkinliklerine alıştırıcı, yön verici, geliştirici olmalıdır. O bir şeyleri tepeden inme bir davranışla öğretmeye kalkmayacak, çocukların öğrenme etkinliklerine yardımcı bir arkadaş olarak katılacaktır.

Öğretmen gence değer verir ve kişiliğine önemli özellikler katar, öğretmenler özellikle geniş dönemlerinde birçok genç için örnek teşkil eder, öğrenci öğretmene karşı hayranlık duyabilir ve bir özdeşim oluşturabilir. Bu yönüyle öğretmen bir prototip, bir modeldir.

Öğretmenler öğrenciler için özellikle küçük yaşlarda en büyük örnektir. Onun şahsiyeti öğrencinin düşünce yapısında ve şahsiyetinin şekillenmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu yönüyle öğretmen okul içi ve günlük yaşayışında dengeli ve tutarlı olmalıdır.

Öğretmenin vazifesi öğrencideki kabiliyeti ortaya çıkarmak ve onun işlemesine yardımcı olmaktadır. Bunu yapabilmek için öğretmenin kabiliyeti ve yaratıcı olması şarttır. Öğretmen yetiştirilirken belli bilgileri öğrenip aktaracak adamlar yetiştirilmesini hedef alınınca yaratıcı kabiliyetten büyük oranda öldürüyor demektir.

ETKİLİ VE VERİMLİ ÖĞRENME İÇİN ÖĞRETMENDE BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER

İnsanların genel özellikleri ve karakter yapıları uğraştıkları işlerine ve mesleklerine mutlaka yansır. Olumlu ya da olumsuz olarak etkiler. Eğitim alanında da bu böyledir. Öğretmenin olumsuz nitelikleri başarısını engeller ve onu sınırlandırır. Öğretmenlikte diğer mesleklere göre kişilik ve genel özellikler çok daha önemlidir. Çünkü öğretmen aynı zamanda bir model, taklit edilen, takip edilen bir insandır. Diğer mesleklerde genel yapı kişilik özellikleri o insanın işini ve mesleğini daha az etkileyebilir ancak öğretmenlik bu özdeşleşmenin en yüksek olduğu mesleklerin niteliklerde toplumun şekillenmesi ve geleceği açısından önem taşımaktadır. Bu genel özellikleri kısaca sıralayacak olursak.

1- Öğretmen mesleğini sevmelidir: Her meslekte olduğu gibi öğretmenlikte de başarılı olmanın temel şartı meslek sevgisidir.
Öğretmenlik mesleğinde başarısız olmanın üç sebebi vardır. Bunlar:
a) Öğretmenlik mesleğine elverişli kabiliyetlerden mahrum olmak
b) Mesleği sevmemek.
c) Kabiliyeti olduğu halde kendini yetiştirmemek.

2- İleri görüşlülük; öğretmen akıllı ve zeki olmanın yanında güçlü bir karar verme, işitme, görme ve süratli intikal gibi yeteneklere de sahip olmalıdır. Öğrencilerdeki davranışları görüp tespit, teşhis ve tedaviye çalışmalıdır.

3- Sevgi ve şefkat; Sevmek, sevilmek, güvenmek ve korunmak insanın en önemli ihtiyaçlarındandır. Yetişme çağındaki çocuklar için bunlar daha önemlidir. Öğrencinin gelişimi anne babaya ilaveten öğretmenin vereceği sevgi, güven ve samimiyete bağlıdır. Bu sebeple iyi bir öğretmen öğrencilere karşı engin bir sevgi besler, onlarla ilgilenir, yardımlarına koşar, hatalarına karşı tükenmez bir sabır taşır.

Bazı eğitimciler eğitimcinin öğrenciye baba gibi davranmasını tavsiye ederler. Öğrencinin kalbini kazanmanın her şeyi halledebileceği, çocuğu iyi insan yapacak olan şeyin anlayış ve şefkat olduğu belirtilir.

4- Araştırıcı olma; öğretmen eğitim uygulamalarına yeni görüş ve yaklaşımlarda bulunabilmelidir. Öğretmen bilinenle, uygulananla yetinmemeli, daha başarılı çalışmalar için eğitime kendine özgü yorum ve uygulama yöntemleri katma çabası göstermeli; çalışmaları geliştirebilmeli, daha verimli sonuçlar almak için değiştirebilmelidir.

5- Öğrenme sürecini bireyselleştirip her öğrencinin yetenekleri, olanakları içinde yetişmesini gerçekleştirilebilmelidir. Öğrencinin gerçekleri arasında yeterli uyum ve ilişki kurabilmelidir.

6- Eğitimde kılavuzluk işlevinin temel ilkesini bilmeli ve uygulayabilmelidir.

7- Eğitimle ilgili görüş, araştırma, deney ve gözlem birikimlerinden uygulamalarda yer alması için, yönetici ve denetleyicilerle sürekli iletişim ve etkileşim içinde bulunmalıdır.

8- Okul – çevre ilişkilerini, eğitim amaçlarının gerçekleştirilmesini destekler nitelikte geliştirmeye çalışmalıdır.

9- Öğretmenin toplumsal gelişime ve değişime katkıları olmaktadır. Bunun için de;
- İçinde yaşadığı toplum bireylerinin ve birimlerinin düşünsel ve işlevsel gelişmelerine katkıda bulunmalıdır.
- Çevre kalkınmasına kılavuzluk yapmalıdır.
- Sorunların çözümü için halkla işbirliği içine girmeli onları bilinçlendirmelidir.
Yaygın eğitim olanaklarından yetişkinlerin ve gençlerin yararlanmasına yardımcı olmalıdır.

10- Öğretmen bildikleriyle yetinmemeli, kendini değiştirmeli, geliştirmeli ve bunlardan yararlanma yollarını öğrenmelidir. Yeteneklerini geliştirmeye çalışmalıdır.

11- Alanında başarılı kişilerle yakın ilişki kurmalıdır. Yeni yaklaşımlar ve ufuklar yakalayabilmelidir.

12- Hafızasını güçlendirmeli bilgilerini devamlı canlı ve taze tutmalıdır. Çünkü hafıza, bellek kazanılan bilgileri sadece saklamakla kalmaz düşüncenin değişik işlemleri için kullanıma sunar.
- Öğretmenler iyi öğrenmeli ve öğrendikleri ile önceki bilgileri arasında bağlar kurabilmelidir.
- Öğrendikleri geliştirici çalışmalar yapmalıdır.
- Öğrenmeye tüm dikkat ve ilgisiyle yönelmeli, öğrendiklerini başkalarıyla tartışarak paylaşmalıdır.

13- Güçlü bir irade başarı için zorunludur. Bunun için yılmadan güçlüklere direnmeli başarısızlığa uğradığında yeni bir coşku ile başlayabilmeli yeteneklerine güvenmelidir. Çalışmaya en kolay noktadan başlamalıdır.

14- Öğretmen duygularına egemen olabilmelidir. Duyguların yoğunluk kazanması birtakım davranış bozukluklarına sebep olabilir.

15- Öğretmen bir sanat ve edebiyat türüyle ilgilenmelidir. Sanatla ilgili yayınları izlemeli, güzel duygularını geliştirmeye çalışmalı, yeteneğinin olduğu konularda sanat ürünleri oluşturmaya çalışmalıdır. Bu durum güzellik duygularını geliştirir, mutluluk ve yaşama coşkusu verir.

16- Öğretmen kültürümüzü ve ulusal değerlerimizi yakından tanımalıdır.

0 yorum yazılmıştır.